Door Bram van de Berg
Het programma om de fax uit de zorg te krijgen begon met een handtekening. In het manifest ‘De fax de zorg uit’ spraken tientallen koepelorganisaties af om elektronische gegevensuitwisseling de norm te maken.
Waarom een manifest
Een fax heeft een afzender en een ontvanger nodig. Zolang één van de twee blijft faxen, kan de ander niet stoppen. Een afspraak tussen alle koepels tegelijk moest die patstelling doorbreken.
De aanleiding was een vooronderzoek van Zorgverzekeraars Nederland uit 2021. Dat schatte het aantal faxen in de zorg op ongeveer tien miljoen per jaar, een ruwe schatting volgens het rapport zelf. Van de ondervraagden gebruikte 73 procent de fax nog. Ziekenhuizen, huisartsen en apothekers faxten het meest.
Wat erin stond
Het manifest bevatte tien punten van aanpak en stond open voor iedereen die wilde tekenen. De kern, zoals de KNMP die bij haar ondertekening in mei 2022 samenvatte:
- de fax waar mogelijk uiterlijk in 2024 vervangen door een veiliger manier van uitwisselen;
- informatie minimaal digitaal en herbruikbaar uitwisselen;
- gestructureerde uitwisseling stimuleren, zodat niemand gegevens hoeft over te typen;
- als alternatieven werden Edifact, het LSP en veilige mail genoemd.
De tien punten zelf waren geordend onder vijf vragen: wie, waarom, wat, hoe en wanneer. Op de pagina over de tien doelen lopen we ze een voor een na.
Wie tekenden
In december 2024, vlak voor het einde van het programma, stonden er 31 organisaties als ondertekenaar vermeld: koepels van artsen, apothekers, ziekenhuizen en klinieken, de Patiëntenfederatie, zorgverzekeraars en een reeks regionale samenwerkingsorganisaties.
Wat ervan kwam
Het manifest noemde 2024 als uiterste jaar. Eind dat jaar werkte ruim negen op de tien huisartsen, apothekers en ziekenhuizen zonder fax. Hoe het per regio liep, staat in het overzicht van faxloze regio’s.